Navigation path

Left navigation

Additional tools

Tag ‘afstandsleren’

Discord: een twistappel?

Tuesday, July 20th, 2021

Door Alain Volclair, Hoofd van de Afdeling Vertalen – Instituut van Vertalers, Tolken en Internationale Relaties aan de Universiteit van Straatsburg en Onderzoekmedewerker bij Lilpadiscursief functioneren en vertalen.

(Vertaald vanuit het Engels door Jasper Bourjou en gereviseerd door Alex Anna Dechilly in het kader van Vertaalbureausimulatie, Master of Arts in het Vertalen, Vrije Universiteit Brussel)

Met afstands-/on-site werken (respectievelijk distanciel en présentiel in het Frans) en andere hybride vormen, heeft Frankrijk zijn reputatie als neologiserend land allerminst verspeeld. Zo is het ongelooflijk inventief geweest in het beschrijven van een onderwijsrealiteit, die helaas geen enkel opleidingscentrum heeft gespaard, te midden van deze sombere pandemische periode.  Deze nieuwe woorden kunnen academici kwellen en de ego’s van hooggeplaatste didactici vleien, aangezien zij soms (in het beste geval?) indicatoren zijn van Franse culturele uitzonderingen, maar vaak ook symbolen van linguïstische lockdown.  Zij hebben ons echter gedwongen neer te buigen, onze dromen van menselijke nabijheid op te geven en de keten van nauw contact met onze studenten te verbreken. Na een gemaskerd debuut, als Zorro’s van de klas, moesten we ons verkleden als geesten om rond te spoken op de breedband van online deelapplicaties.

Gelukkig hebben wij bij het ITIRI (Straatsburg), na talrijke Corneliaanse aarzelingen die in het volgende artikel nader worden toegelicht, gekozen voor het platform Discord waarvan de naam maar weinig klopt. Het is verre van een rotte appel, het is een zeer verbindend instrument dat onderwijsomstandigheden kan nabootsen, die in feite heel dicht bij face-to-face lessen liggen.

Hier ligt natuurlijk de vraag.  Naast de gedwongen afstand tot onze tempels van kennis, die zowel aan studenten als docenten worden opgelegd, komt het isolement als zodanig, de kilte van het scherm dat we aan- en uitzetten, en de droefheid van een defecte verbinding die leidt tot een diepe leegte, die normaal gesproken zou zijn opgevuld door de troostende woorden van studenten en collega’s aan het eind van een les.  De uitdrukking social distancing, zo vaak bekritiseerd om haar ongepastheid, is in dit geval eigenlijk zeer geschikt.  Fysieke afstand leidt de facto tot sociale afstand, tot afscheiding van anderen, als een stroomonderbreker die is afgegaan.  In de studentenwereld is dit zeer duidelijk en uiterst gevaarlijk.

In navolging van de ITIRI Admissions en ITIRI Viva servers, hebben we de ITIRI Remote Working server opgezet, die op zijn eigen manier en tot op zekere hoogte, de kloof overbrugt die door het virus is opgelegd. Eerst en vooral is er slechts één enkele manipulatie nodig om zich te registreren en verbinding te maken met deze op maat gemaakte wereld. De ijverige beheerders, die garant staan voor het welzijn van de leerlingen, hebben er geen bezwaar tegen gemaakt een instrument te configureren en te personaliseren dat doet denken aan de geruststellende sfeer van het gebouw waarmee wij reeds vertrouwd zijn. In een voorbereidende fase is er dus heel wat denkwerk en verbeeldingskracht aan te pas gekomen, wat inderdaad beperkend en tijdrovend was, maar het levert een zeer gebruiksvriendelijke omgeving op en een breed scala aan contactmogelijkheden: openbaar, privé, discreet, persoonlijk, in kleine groepen, internationaal, punctueel, duurzaam, enz.  Zo hebben wij gepersonaliseerde spreekruimtes ontworpen voor onze kantooruren en voor privégesprekken met onze Italiaanse, Griekse, Turkse en Albanese institutionele partners.  We hebben ook ruimtes ontworpen voor onze studenten, zodat ze elkaar op elk moment privé kunnen ontmoeten, aan een project kunnen werken, een gesprek over een les kunnen voeren of gewoon een aperiscord kunnen voeren door hun webcams aan te zetten. We hebben ruimtes gecreëerd voor al onze lessen, met de namen van onze docenten en de titels van de vakken, een ruimte voor het publiceren van wedstrijdfoto’s: lelijke kersttrui, en ruimtes voor academische beheerders en technische bijstand. Binnen al deze virtuele plaatsen, die op maat zijn gemaakt op basis van een toegewezen rol, kan iedereen komen en gaan wanneer hij wil, aan- en uitzetten, klagen, lachen en huilen, naar gelang van zijn stemmingen, lessen en behoeften, in groepsverband of face-to-face.  Het is een unieke plek, ad hoc opgezet, om te voldoen aan de specifieke eisen, vooraf geanalyseerd, die overeenkomen met de verwachtingen van de studenten die wij kennen en waarderen.

Het echte verschil tussen Discord en andere platforms is de mogelijkheid om op een ‘eiland’ te zijn, allemaal samen op dezelfde geïsoleerde plaats, in een hechte gemeenschap, met een gevoel van bescherming en begeleiding voor studenten, samen met een samenhangende omgeving en een bedrijfsgeest voor docenten en tutoren.  Dit alles vindt plaats op één enkel platform, zonder dat er voor elke les of voor elke gelegenheid in het algemeen specifieke uitnodigingen moeten worden verstuurd. Wij zijn best trots op dit verbindende instrument dat wij gezamenlijk hebben ontworpen met een echt gemeenschapsgevoel.

Organisatie van toelatings- en viva-sessies op afstand tijdens de lockdown: het ITIRI-voorbeeld

Door Fabien Freudenreich, Hoofddocent – Instituut van Vertalers, Tolken en Internationale Relaties aan de Universiteit van Straatsburg en Freelance Vertaler.

De opgelegde sluiting van scholen en universiteiten in maart als gevolg van de coronaviruspandemie kwam zowel voor de studenten als voor het onderwijzend en administratief personeel onverwacht.

Aanvankelijk was een zekere reorganisatie nodig om het onderwijs te hervatten en chaotisch stortte iedereen zich ofwel op verschillende beschikbare opties, ofwel op de opties waaraan men al gewend was en die men goed beheerste.  Zo waren er de gratis oplossingen van Framasoft, waarvan de infrastructuur al snel te lijden had onder de toestroom van gebruikers, maar ook de verschillende ‘zelfgemaakte’ oplossingen van universiteiten, die niet aan alle eisen voldeden, of zelfs de meer professionele oplossingen zoals Teams of Zoom, die wel aan specifieke eisen voldeden, maar het toezicht van het Directoraat Digitale Diensten omzeilden.

Naast het lopende onderwijs moest ook een beslissing worden genomen over de toelatingssessies.  Moesten deze gewoon worden geannuleerd, naar het voorbeeld van andere universiteiten die voorrang gaven aan de beoordeling van de aanvraagformulieren, of moesten ze op afstand worden gehouden, door een oplossing te vinden die aan onze testvereisten voldeed?

Afzien van deze toetsen door studenten te selecteren op basis van hun aanvraagformulieren zou logistiek gezien zeker de gemakkelijkste optie zijn geweest, maar zou het risico op verkeerde selectie verhoogd hebben. Na overleg hebben wij besloten de toelatingstesten, met enkele wijzigingen en een aangepaste oplossing voor het schriftelijke gedeelte, te handhaven.

Vereisten:

Hoewel het heel goed mogelijk is tijdgebonden schriftelijke examens op afstand te organiseren, is de organisatie van mondelinge examens op afstand complexer.

Er was een oplossing nodig om onze gebruikelijke mondelinge examenprocedures te kunnen reproduceren, evenals onze logistiek.

Voor de kandidaten: de aanmeldingstijd respecteren, een onderwerp krijgen om voor te bereiden, voorbereiden en presenteren voor het interviewpanel (verplicht gebruik van audio en video indien mogelijk).

Voor de docenten en de interviewpanels: gelijktijdig meerdere interviewpanels leiden, het voor te bereiden onderwerp voorleggen, tussen de interviews overleggen en de aanvraagformulieren van de kandidaten nakijken.

Hoewel sommige opleidingen gebruikmaken van Skype en Zoom, en de universiteit BigBlueButton voorstelt, een tool met hetzelfde organisatieprincipe voor virtuele vergaderingen, hebben deze oplossingen geen oplossing geboden voor een cruciaal aspect van onze toelatingssessies: het beheer van de gelijktijdigheid van de interviewpanels.  Wij wilden voorkomen dat zowel de talrijke kandidaten als de leden van de sollicitatiecommissies moesten jongleren tussen verschillende opties.  De context was al uitzonderlijk genoeg, dus wilden we garanderen dat de ervaring van de kandidaten zo vlot mogelijk zou verlopen, terwijl we een overzicht zouden behouden over het gelijktijdige verloop van de interviewpanels.

Om deze aspecten gemakkelijker te kunnen aanpakken en de fysieke organisatie van onze toelatingstests getrouw te proberen na te bootsen, hebben wij gekozen voor Discord.

Wat is Discord?

Discord, uitgebracht in 2015, is een gratis tool, aanvankelijk ontworpen voor gamers, om communities met videospellen te creëren.  Vandaag zijn er veel private en publieke communities die geïnteresseerd zijn in een verscheidenheid aan thema’s: videospellen, manga, cinema, politiek, koken, welzijn, enz. Discord biedt verschillende voordelen. Niet alleen is het een gratis en gebruiksvriendelijke tool, het is ook bekend bij veel studenten, of ze nu gamers zijn of niet.

Elke gebruiker kan een server aanmaken, chat- of spreekruimtes toevoegen en anderen uitnodigen.  Hoewel Discord oorspronkelijk werd uitgevonden om tegemoet te komen aan de behoeften van gamers, werd de site van de uitgever onlangs herontworpen om zijn publiek uit te breiden, een gevoel van cohesie en gemeenschap te benadrukken tijdens de pandemie, en de trend te volgen van andere collaboratieve tools zoals Slack of Teams, die op grote schaal worden gebruikt door telewerkers.

De werking van Discord:

Net zoals Slack, werkt Discord volgens het principe van communicatie binnen kanalen, of ruimtes, die het mogelijk maken tekstberichten te delen, met bijlagen, en te communiceren met behulp van audio- of video-opties.  Discord kan worden gebruikt als een downloadbare applicatie voor een mobiel apparaat, of het kan direct in een browser worden gebruikt. Een beheerder van een server kan de gebruikers controleren door hen rollen te geven, met specifieke rechten (d.w.z. de machtiging om verbinding te maken met verschillende ruimtes, de video te gebruiken of te communiceren in ruimtes, enz.).

Organisatie van de toelatingsserver:

De server biedt verschillende categorieën aan, voor beheerders, docenten of kandidaten, met ruimtes die informatie bevatten over de werking, de configuratie van een headset, het afnemen van testen en de verschillende uit te voeren handelingen.  Hij bevat ook spreekruimtes, die door de interviewpanels worden gebruikt voor de verschillende aangeboden talen.  We hebben ook een PDF-gids ontworpen voor kandidaten en leden van de interviewpanels. Er worden vijf rollen gebruikt: beheerder, kandidaat, docent, academisch beheerder en ‘iedereen’, de basisrol die op elke server beschikbaar is.  Gebruikers die voor het eerst verbinding maken met de server krijgen automatisch de rol ‘iedereen’, met beperkte rechten, en krijgen vervolgens een passende rol die overeenkomt met hun functie.

Werking van mondelinge testen:

Gewoonlijk verlopen de mondelinge proeven als volgt: de kandidaat komt op het aangekondigde tijdstip aan, voor de aangewezen ruimte van het interviewpanel. Een lid van het panel verwelkomt de kandidaat, die een tekst krijgt om voor te bereiden gedurende twintig minuten in een specifieke ruimte.  Vervolgens wordt de kandidaat door een lid van het panel opgehaald en begint de mondelinge test in de ruimte van het interviewpanel.  Na afloop van de mondelinge test vertrekt de kandidaat en delibereert het panel. Tijdens de mondelinge test heeft de jury toegang tot een papieren versie van het aanvraagformulier van de kandidaat.  Als kandidaten een andere taal voorleggen, gaan zij op het aangekondigde tijdstip naar de respectieve ruimte van het interviewpanel, en geldt dezelfde procedure.

Voor de mondelinge tests op Discord is de volgende logistiek geïmplementeerd: de kandidaat betreedt de Wachtzaal (om de fysieke gang van het ITIRI na te bootsen), op het aangekondigde tijdstip.  Voor elk interviewpanel brengt een lid elke kandidaat naar de interviewstemruimte, de kandidaat wordt dan verwelkomd en ondergaat een identiteitscontrole.  Het interviewpanel legt het voor te bereiden onderwerp voor aan de kandidaat, door een rechtstreeks bericht te sturen met een bijlage met de tekst. De kandidaat wordt vervolgens teruggestuurd naar de Wachtzaal om de tekst voor te bereiden.  Daar kunnen de kandidaten noch met hun stem, noch met hun webcams communiceren, om het risico op bedrog te beperken.  Voor het begin van de test wordt de kandidaat teruggeplaatst in de ruimte van het interviewpanel, en begint de mondelinge test.  Na afloop van het interview kunnen de kandidaten de verbinding met de server verbreken, als ze klaar zijn, of terugkeren naar de Wachtzaal als ze een andere taal voordragen. De leden van het interviewpanel delibereren mondeling. Tijdens het interview heeft het panel via eCandidat toegang tot het aanvraagformulier van de kandidaat.

Net als de verschillende mondelinge tests die bij face-to-face toelatingen op hetzelfde moment in verschillende zalen plaatsvinden, vonden de interviews simultaan plaats in verschillende spreekruimtes, volgens een vooraf opgesteld schema, en werden de kandidaten door de respectieve interviewpanels rondgeleid.

Technische beperkingen:

Hoewel de mondelinge toelatingssessies over het algemeen een succes waren, hadden wij uiteraard te kampen met verschillende technische problemen, zoals storingen in de verbinding, storingen in de microfoon/webcam, compatibiliteitsproblemen met bepaalde browsers of problemen in verband met het beheer van rechten, die zowel de kandidaten als de leden van de interviewpanels betroffen.  Om de risico’s tot een minimum te beperken, hebben wij proefsessies gehouden, zowel voor de kandidaten als voor de leden van het interviewpanel.

Wij zijn er steeds in geslaagd een oplossing te vinden. Hoewel de omstandigheden niet altijd ideaal waren, zijn wij erin geslaagd ongeveer 200 kandidaten te interviewen en hebben wij over elk van hen een precies oordeel kunnen vellen, op een bevredigende manier. Dit zou niet het geval zijn geweest bij een selectieprocedure die uitsluitend op de aanvraagformulieren van de kandidaten was gebaseerd.

Reproductie van dit succes:

Na de toelatingssessies organiseerden we de eindberaadslagingen in een specifieke stemruimte en deelden we de resultaten mee aan de kandidaten op dezelfde server, alvorens de officiële resultaten per e-mail te versturen.

Aangezien de mondelinge examens naar tevredenheid waren verlopen, besloten wij ook viva voce-examens via Discord te organiseren.  In dit verband hebben wij een afzonderlijke server gecreëerd, die op vrij vergelijkbare wijze functioneert, met enkele aanpassingen naar gelang van de behoeften, zoals afzonderlijke wachtruimtes voor de drie academische opleidingen, of verschillende spreekruimtes voor elke opleiding.

De examens werden ook naar behoren uitgevoerd en wij zijn erin geslaagd enkele procedures te optimaliseren, door te leren uit de opnamesessies.

Het probleem met persoonlijke data:

Deze vraag moet uiteraard worden gesteld, aangezien wij officiële onderwijsactiviteiten organiseren, waarbij gebruik wordt gemaakt van een niet-aanbevolen tool, die zich onttrekt aan het toezicht van het Directoraat Digitale Diensten (de servers worden gehost door Discord datacentra over de hele wereld).  Hoewel Discord automatisch een bepaalde hoeveelheid gegevens verzamelt, zoals het geval is voor veel tools en veel software, geeft het vertrouwelijkheidsbeleid van de uitgever aan dat verzamelde gegevens niet worden doorverkocht.  Deze verklaring is uiteraard moeilijk te controleren, maar er zijn niettemin opties beschikbaar in de gebruikersinstellingen om de verzonden gegevens te beperken. Om de risico’s op onze gecreëerde servers zoveel mogelijk te beperken, hebben wij de gebruikers uitdrukkelijk gevraagd geen bestanden met gevoelige informatie te delen en in plaats daarvan de officiële kanalen te gebruiken.  Zo dienden de sollicitatieformulieren van de kandidaten strikt te worden nagekeken op eCandidat, en niet te worden gedeeld via Discord.

Het beperkende aspect moet nog worden aangepakt.  Hoewel de overgrote meerderheid van de studenten al uit eigen beweging gebruik maakt van Facebook en andere sociale netwerken, is het moeilijk om kandidaten of studenten te dwingen een specifiek eigen platform te gebruiken zonder hen de keuze te geven. Dezelfde vraag kan ook worden gesteld voor Zoom of andere hulpmiddelen die door bepaalde opleidingen worden gebruikt.  Wij moesten echter snel belangrijke beslissingen nemen, bij gebrek aan relevante alternatieven die door de universiteit of het ministerie werden voorgesteld.  Deze keuzes zijn succesvol gebleken gezien de behaalde resultaten, te midden van een moeilijke context, waarop wij geen vat hadden.

Wat nu?

Verschillende andere opleidingen in Frankrijk gebruikten Discord tijdens de lockdown om een gevoel van een onderwijsgemeenschap te creëren en een belangrijke band met de studenten te behouden, die verspreid en geïsoleerd waren over heel Frankrijk of zelfs over de hele wereld.  De opleiding Informatie-Communicatie aan de Universiteit van Lorraine, bijvoorbeeld, gebruikte en gebruikt nog steeds een Discord server die studenten en docenten samenbrengt, zodat ze nuttige informatie kunnen delen, zowel tijdens de lockdown, als voor de terugkeer naar de universiteitscampus.

Het community aspect van deze communicatietool zou interessant zijn om te ontwikkelen voor ITIRI.  Het doel is niet om van Discord het officiële communicatiemiddel van het instituut te maken, maar om studenten van verschillende masters en specialisaties in staat te stellen te communiceren, te delen, samen te werken en zich te ontwikkelen binnen een hechte gemeenschap, ook al is het een virtuele.  Niet alleen is een community management platform in het algemeen nuttig om de banden tussen de studenten en het onderwijzend personeel te versterken, het is ook van cruciaal belang in tijden van crisis, zoals de crisis die wij nu doormaken.  Een dergelijk apparaat doet echter andere vragen rijzen, met name op het gebied van vertrouwelijkheid, veiligheid en moderatie van de inhoud, die een grondige analyse vereisen.

Mijn afstandsleren

Tuesday, July 20th, 2021

Door Reka Eszenyi, EMT co-vertegenwoordiger Departement voor Vertalen en Tolken, Eötvös Lóránd Universiteit, Boedapest (ELTE)

(Vertaald vanuit het Engels door Alex Anna Dechilly en gereviseerd door Loran Van Eenaeme in het kader van Vertaalbureausimulatie, Master of Arts in het Vertalen, Vrije Universiteit Brussel)

De titel hierboven is ontleend aan het boek dat onze afdeling onlangs publiceerde over de lessen die wij hebben geleerd tijdens het voorjaarssemester van 2020. Wij bieden MA-cursussen vertalen (EMT) en tolken, conferentietolken (EMCI), audiovisueel vertalen en cursussen afstandsonderwijs in vertalen, revisie en terminologie aan.

De omstandigheden voor cursussen die normaliter de aanwezigheid van studenten en docenten vereisten, zijn in maart 2020 radicaal veranderd. Wij realiseerden ons dat dit het nieuwe normaal was in onze klaslokalen, althans voor de onvoorspelbare, maar hopelijk slechts nabije toekomst. We gingen verder met lesgeven en leren, en in deze buitengewone periode leerden we veel nieuwe vaardigheden, trucs en lessen. En wij bleven onszelf en onze studenten vragen stellen over hoe afstandsonderwijs moet worden gegeven in cursussen waar persoonlijke aanwezigheid noodzakelijk is en gewaardeerd wordt. Wat is de optimale hoeveelheid taken die de studenten op het vereiste competentieniveau brengt en nog steeds optimaal is als werkbelasting voor de tutoren? Wat moet de instructiewijze zijn? Synchroon, asynchroon of een combinatie van die twee? Welk(e) platform(en) moet(en) worden gebruikt? Hoe moeten examens worden georganiseerd zodat ze studenten op een geldige, eerlijke manier testen en alle deelnemers gelijke kansen bieden? En hoe passen onze keuzes en voorkeuren in het institutionele kader van de universiteit?

Deze vragen en een aantal antwoorden daarop vormden de ruggengraat van een studiebundel die wij eind 2020 publiceerden. De onderwerpen gingen onder meer over klaslokalen, platformen en examens, vertaler, audio-visueel vertaler, tolk en ook doctoraatsopleiding. Een van onze auteurs, Szilvia Kovalik-Deák, beschrijft de verschuiving van aanwezigheid naar online als volgt:

De klas stroomde vol met studenten. Iedereen praatte op hetzelfde moment, een routine voor de les. Iemand kwam naar me toe en informeerde naar een vertaalprobleem. Het lokaal bruiste zoals gewoonlijk. Toen wendde ik mij tot mijn leerlingen en stelde dezelfde vraag die ik hen altijd stelde, namelijk hoe zij zich voelden op die mooie lentedag. We praatten in het Frans, onze gemeenschappelijke taal voor het werk. Ik stelde elk lid een individuele vraag, wat het signaal was om hun aandacht op de les te richten. Hiermee begon het college gebaseerd op interacties tussen docent en student, student en student. (2020:6)

Het scherm vult zich met gezichten. We kletsen een paar minuten voor de les, zoals gewoonlijk. De leerlingen spreken niet tegelijkertijd, maar iedereen krijgt de kans om een paar woorden te zeggen. Ik zie de kat van een van mijn studenten zich lui uittrekken en van het bureau springen. Bence is weer vergeten zijn microfoon aan te zetten, dus ik herinner hem eraan dat te doen. Dan, zoals altijd, wend ik me tot mijn leerlingen en vraag ik hoe zij zich voelen op deze mooie lentedag. We praten in het Frans, onze gemeenschappelijke taal voor het werk. Ik stel elk lid een individuele vraag, wat het signaal was om hun aandacht op de les te richten. Daarmee begint het college gebaseerd op interacties tussen docent en student, student en student. Een beetje anders, maar toch, bijna zoals gewoonlijk… (2020:16).

Sommige collega’s stelden vragenlijsten op om na te gaan hoe nuttig de tools waren die zij in de cursus gebruikten om het gebrek aan persoonlijk, aanwezigheidscontact, zoals fora, of opnames te compenseren, terwijl anderen artificiële intelligentie gebruikten om de vooruitgang van de studenten te toetsen. Wij hebben geleerd dat cursussen in ondertiteling, vertaalprojecten of conferentietolken allemaal online kunnen worden gegeven, op een aanvaardbaar niveau. Ik weet niet zeker of dit het nieuwe normaal aan het worden is, maar in elk geval hadden al onze online pogingen en inspanningen elementen die we zullen behouden zodra we naar onze echte klaslokalen terugkeren. Daartoe behoren de enorme hoeveelheid taken en opdrachten die niet worden afgedrukt of per e-mail worden verzonden, maar worden geüpload naar leermanagementsystemen en geheugenschijven, de nieuwe platformen en toepassingen die we leerden gebruiken en die een succesvolle aanvulling kunnen vormen op de klassikale communicatie, het gebruik van artificiële intelligentie om taken toe te wijzen en te corrigeren die zonder menselijke hulp kunnen worden uitgevoerd, en ten slotte de enorme flexibiliteit en motivatie van zowel de studenten als de docenten die onze cursussen in deze buitengewone tijden deden en doen werken.

Het slotartikel in het boek laat de stem van de studenten horen. Door open vragen te beantwoorden, beschrijven zij hun ervaringen van het tweede semester van 2020.

Ik denk dat we het beste uit deze situatie hebben weten te halen. Dus, high-five aan iedereen!!! :* (Robin, 2020:189)

Ons boek is eind 2020 in het Hongaars verschenen en zal naar verwachting in mei 2021 in het Engels verschijnen.

Tags: afstandsleren, afstandsonderwijs, vertaalopleiding

Hoe onze studenten in een GV zwaargewichtkampioenen in virtueel teamwerk zijn geworden

Tuesday, June 29th, 2021

Koen Kerremans (EMT vertegenwoordiger, Master of Arts in het Vertalen, Vrije Universiteit Brussel, Belgium)

Sta me toe om eerst kort toe te lichten wat ik bedoel met de afkorting ‘GV’ in de titel bij dit artikel. ‘GV’ staat voor ‘Gesimuleerd Vertaalbureau’. Het betreft een pedagogisch concept dat nu al enkele jaren wordt toegepast binnen de Master of Arts in het Vertalen van de Vrije Universiteit Brussel (VUB). In deze setting worden studenten ingedeeld in verschillende groepen. Elke groep vormt een fictief vertaalbedrijf – bestaande uit één projectmanager en een zestal vertalers/revisoren – en werkt aan een vertaalproject van een echte (non-profit) klant. Studenten doorlopen verschillende belangrijke fasen in een vertaalproject, van prijsopmaak voor het project en voorbereidend werk tot en met de finale oplevering van de vertaling(en). Ze leren op die manier verbanden te zien tussen diverse aspecten van een vertaalworkflow (inclusief tools) die ze in andere cursussen apart krijgen aangeleerd. Deze pedagogische aanpak wordt inmiddels in vele vertaalopleidingen aangeboden, weliswaar in verschillende vormen geïmplementeerd.[i] De onderstaande foto toont onze studenten aan het werk in een GV in precoronatijden.

In 2018 schreef ik samen met co-auteur Gys-Walt van Egdom een hoofdstuk over ‘Professionalisation in Translator Education Through Virtual Teamwork’ voor het handboek van Mousten et al. getiteld ‘Multilingual Writing and Pedagogical Cooperation in Virtual Learning Environments’.[ii] We wezen toen op het belang van het implementeren en faciliteren van virtueel teamwerk in vertaalopleidingen en illustreerden vanuit onze eigen lespraktijk hoe dit concept van virtueel teamwerk kan worden gerealiseerd in de context van GVs in interinstitutionele samenwerkingen. In dergelijke settings werken studenten van verschillende vertaalopleidingen aan gedeelde vertaalprojecten waarin ze verschillende rollen opnemen: bv. projectmanager, vertaler of revisor. De cases die we toen beschreven in het hoofdstuk gingen over samenwerkingen tussen studenten van partners in het ‘International Network of Simulated Translation Bureaus’[iii], meer bepaald studenten van de Vrije Universiteit Brussel, de Zuyd Hogeschool Maastricht en de Universiteit Antwerpen. Sindsdien nam het virtuele teamwerk binnen het INSTB-netwerk nog meer toe als gevolg van samenwerkingen met o.a. vertaalstudenten van de University of Swansea en van Dublin City University.

Het communicatieve aspect in al deze samenwerkingen bleef echter hoofdzakelijk beperkt tot een uitwisseling van instructies en bestanden via e-mail, met heel uitzonderlijk een online meeting tussen de student-projectmanagers van de betrokken instellingen. Vergeleken met nu, bleek het virtueel teamwerk van toen slechts een ‘light-versie’.

Ook tussen studenten binnen hetzelfde team aan VUB-zijde bleef het virtuele aspect vrij beperkt tot e-mails uitwisselen, wat chatberichten naar elkaar versturen via een populair social mediaplatform of een online document delen. Doordat er wekelijkse overlegmomenten op de campus werden georganiseerd, was er binnen elk studententeam immers niet de behoefte om de overschakeling te maken naar een meer doorgedreven vorm van virtueel samenwerken. Ook in 2020 was dit nog niet het geval omdat de cursusmodule nog op dezelfde manier georganiseerd werd als voorheen: nl. via wekelijkse contactmomenten van ongeveer drie uur op de universiteitscampus. De studenten waren zo goed als bijna klaar met hun projecten op het moment dat de eerste lockdown als gevolg van het coronavirus een feit was in België (midden maart 2020).

De module ‘Vertaalbureausimulatie’ aan VUB wordt aangeboden in het tweede semester (vanaf februari), net voor de studenten stage lopen in een organisatie naar keuze. Deze module bestaat uit een introductiecollege waarin studenten praktische informatie meekrijgen over de doelstellingen van de cursus, de indeling van de groepen en rollen (projectmanager, vertaler, revisor), de ‘echte’ vertaalprojecten waarvoor ze worden ingeschakeld alsook de wijze waarop ze worden geëvalueerd. Hierna volgen zeven lesweken van practica waarin studenten in team verschillende deelopdrachten uitvoeren die leiden tot de finale vertaalproducten. Deze opdrachten zijn momenteel:

  1. het opstellen van een prijsofferte;
  2. het zoeken van projectgerelateerd tekstmateriaal in bron- en doeltalen;
  3. het creëren van een vertaalgeheugen op basis van eerdere projectgerelateerde vertalingen;
  4. het samenstellen van een meertalige termenbank voor termen in de brontekst(en);
  5. het vertalen en reviseren in een computerondersteunde vertaaltool;

Alle colleges verlopen altijd onder het toeziend oog van de twee docenten die bij de module betrokken zijn. Zo start elk werkcollege met een weekly scrum meeting waarbij iedereen aanwezig is. Daarnaast bieden de docenten tijdens de werkcolleges ondersteuning en bijkomende tips wanneer studenten individueel of in team problemen ervaren bij een of meerdere deelopdrachten. Bijgevolg is er een hoge mate van interactiviteit tijdens de lessen. Daarbij moet je als docent veel communicatieve flexibiliteit weten aan te brengen. Soms dien je in gesprek te gaan met de hele groep, soms slechts met een specifiek vertaalteam of met individuele studenten (terwijl andere studenten aan hun projecten werken of met elkaar overleggen).

Aan het einde van de module dienen de studenten tijdens een laatste contactmoment nog een presentatie te geven over hun ervaringen als team in hun vertaalprojecten. Tot slot dienen ze elk afzonderlijk een leerportfolio in met persoonlijke reflecties omtrent de verschillende deelopdrachten en wordt er door de docenten een evaluatie opgemaakt van hun individuele leerproces.

Het afgelopen academiejaar werd uit noodzaak in het eerste semester reeds beslist om Vertaalbureausimulatie vanaf februari 2021 volledig online te organiseren. De belangrijke vraag of pedagogische uitdaging was hoe we daarbij een leersituatie konden creëren die (rekening houdend met de beperkingen van online lesgeven) de practica die tot het jaar voordien nog op de campus plaatsvonden, zo goed mogelijk nabootst. Om dit te realiseren werden een aantal keuzes van tevoren gemaakt.

Zo werd er in tegenstelling tot voorgaande jaren gekozen om de vertaalprojecten op voorhand vast te leggen zodat studenten meteen al konden starten met de voorbereidende taken en rolverdeling.

Verder werd er besloten om het keuze-aanbod aan software tools die studenten tijdens de module kunnen inzetten, te beperken. Op die manier kon er makkelijker vanop afstand technische ondersteuning geboden worden indien er zich problemen zouden stellen bij de installatie en/of het gebruik van specifieke tools. Voor vertaalprojectbeheer werd er in tegenstelling tot voorgaande jaren bijvoorbeeld gekozen voor één cloud-based oplossing – nl. Memsource[iv] – waardoor je als docent een goed overzicht kan behouden van de status van een project en van de individuele voortgang van elke student.

Belangrijk was ook de keuze van het communicatieplatform, naast het leerplatform aan VUB. Er werd uiteindelijk gekozen voor Microsoft Teams omdat dit platform ook breder aan VUB wordt ingezet. Voor de cursus werd een Teams-kanaal opgezet waarin vervolgens voor elk vertaalteam een apart subkanaal werd gecreëerd. Zo werden de wekelijkse meetings opgestart in het algemene kanaal en konden de studenten nadien verder overleggen en samenwerken in hun eigen groepskanaal.

Dit platform bleek achteraf gezien ook uitermate geschikt om de communicatieve flexibiliteit te faciliteren die van docenten in deze cursusmodule vereist wordt. Zo kon er tijdens de contactmomenten makkelijk tussen kanalen worden geswitcht of konden ook individuele gesprekken met studenten worden gevoerd terwijl andere studenten aan het werk waren of vergaderden. Deelopdrachten werden wel nog ingediend via het VUB leerplatform.

Naarmate de weken vorderden bleek hoe vlot de studenten (en docenten) zich hadden weten aan te passen aan de nieuwe manier van werken. Iedereen tekende ‘present’ voor de wekelijkse scrum meetings en het platform bood de nodige flexibiliteit om alle studenten te betrekken of individueel te ondersteunen. Voorbereidende documenten werden vlot opgezet en gedeeld. Er werd makkelijk geswitcht tussen verschillende samenwerkingstools en iedereen was goed op de hoogte van zijn taken en verantwoordelijkheden binnen het team.

Uiteraard zijn er ook minpunten aan deze 100% virtuele manier van werken. Zo is er onder andere het feit dat er spontaniteit verloren gaat tijdens online meetings in vergelijking tot overlegmomenten op de campus en dat het een grotere uitdaging vormt om ook de stillere studenten aan het woord te laten. Anderzijds is gebleken dat deze manier van werken ook een meerwaarde aan onze pedagogische aanpak heeft geboden en daarom willen we bepaalde aspecten hiervan zeker behouden voor de toekomst.

We zijn immers trots op onze zwaargewichtkampioenen in virtueel teamwerk. Ze hebben hun titel dubbel en dik verdiend!

Referenties


[i] Buysschaert, Joost et al. 2018. ‘Embracing Digital Disruption In Translator Training: Technology Immersion in Simulated Translation Bureaus’. Revista Tradumàtica. Tecnologies de la Traducció 16: 125–33.

[ii] Kerremans, Koen, and Gys-Walt van Egdom. 2018. ‘Professionalisation in Translator Education Through Virtual Teamwork’. In Multilingual Writing and Pedagogical Cooperation in Virtual Learning Environments, eds. Birthe Mousten, Sonia Vandepitte, Elisabet Arnó, and Bruce Maylath. Hershey, PA: IGI Global, 291–316.

[iii] http://www.instb.eu

[iv] http://www.memsource.be

Categories

EMT map 2019-2024

EMT map