Navigation path

Left navigation

Additional tools

Tag ‘beroepservaring’

Meer leren dan verwacht: ondertitelen voor een internationaal filmfestival

Wednesday, June 22nd, 2022

Door Anna Kompasová en Róbert Špánik, laatstejaars MA-studenten aan de afdeling Vertaalwetenschap, Constantijn de Filosoof universiteit in Nitra, Slowakije. Vertaald vanuit het Engels door Anne-Sophie Cubert en gereviseerd door Laura Vetri in het kader van Vertaalbureausimulatie, Master of Arts in het Vertalen, Vrije Universiteit Brussel.

De afdeling Vertaalwetenschap van de Constantijn de Filosoof universiteit in Nitra is een van de beste Slowaakse academische instellingen op het gebied van vertaalwetenschap. Zij is er trots op de enige Slowaakse universiteit in het EMT-netwerk te zijn, heeft een lange traditie op het gebied van onderzoek en praktijkgerichte opleiding en heeft tal van wetenschappelijke, educatieve en culturele evenementen en initiatieven georganiseerd voor onderzoekers, beoefenaars en studenten. Bovendien was onze afdeling de eerste in Slowakije die gespecialiseerde opleidingen gaf op het gebied van audiovisuele vertaling, nasynchronisatie, ondertiteling, audiobeschrijving en ondertiteling voor doven en slechthorenden.

Audiovisuele vertaalseminaries behoren tot de populairste op onze afdeling wegens hun uniek karakter, en de sfeer tijdens deze seminars is er altijd een van samenwerking en positiviteit. Het maken van een nasynchronisatiescript of ondertitels voor onze favoriete tv-series en films is zowel een droom als een uitdaging voor elke student vertaalwetenschap. Werken aan een goede vertaling, dialogen redigeren en creatieve oplossingen bedenken doen bij ons de adrenaline stromen en geven ons de positieve energie van een goed uitgevoerde klus. Bovendien geeft het feit dat we twee semesters vol plezier en hard werken achter de rug hebben ons een enorm voordeel in de praktijk, hoe beangstigend de toekomst ook mag lijken voor een student die het einde van zijn studie nadert.

Wat echt helpt is de praktische opleidingservaring, die een essentieel onderdeel vormt van het masterprogramma in Nitra. De kans krijgen om professionals te ontmoeten, ons werk met ervaren vertalers te bespreken en in hun teams te werken kan intimiderend zijn, maar het is ook een geweldige manier om zelfvertrouwen op te bouwen, nieuwe mensen te ontmoeten en nieuwe plaatsen te zien. In dit opzicht is het niet verwonderlijk dat samenwerking met filmfestivals een van de populairste opties is voor studenten aan onze afdeling.

In ons geval hoopten wij hetzelfde mee te maken, maar toen kwam COVID-19 op bezoek en veranderde de plannen voor iedereen radicaal en op het gebied van cultuur en kunst was dat geen uitzondering. Maar zoals in vele sectoren is ook de cultuursector erin geslaagd snel op de nieuwe situatie te reageren en zo besloot het populaire internationale documentaire filmfestival One World (in het Slowaaks: Jeden svet) zijn kijkers uit te nodigen in de online ruimte en een rijk programma van een week te bieden. Dankzij dit hadden wij als laatstejaarsstudenten de unieke kans om mee te werken en te genieten van de sfeer en het avontuur die met dit soort evenementen gepaard gaan. Het One World International Documentary Film Festival 2020 vond plaats van 5 tot 11 november. De concurrerende films leidden tot debatten over belangrijke sociale en mensenrechtenkwesties die het thema weerspiegelden: KEUZE.  Het One World Festival werkt samen met deskundigen van de People in Peril Association, alsook met filmmakers, partnerorganisaties, middelbare scholen en academische instellingen. Bovendien gaat het gepaard met tentoonstellingen, workshops en discussies. Het 21e jaar van het festival was in verschillende opzichten uitzonderlijk. Vanwege de COVID-19-pandemie vond het hele festival online plaats, wat aanpassingen in de manier van werken en communiceren betekende, maar ook meer kijkers de kans gaf om van de selectie films van dit jaar te genieten.

Om het publiek de films te kunnen laten zien, zijn de voorbereidingen al veel eerder begonnen. Tijdens de zomer werkten verschillende studenten al aan vertalingen van aankondigingen, synopsis en promotieteksten met de bedoeling zoveel mogelijk kijkers aan te trekken. En in september en oktober begonnen 14 studenten uit Nitra enthousiast aan de ondertiteling van 19 documentairefilms. Het One World Festival opende zeker de deur naar diverse thema’s. Tijdens het ondertitelingsproces hebben we niet alleen geworsteld met woordspelingen en terminologie, maar hebben we ook vaak gelachen, gehuild en zijn boos of bang geworden, omdat de films betrekking hadden op thema’s als het menselijk leven en waardigheid, de menselijke ziel, vrijheid, discriminatie, emotionele en psychologische gezondheid, machtsmisbruik en de vernietiging van het milieu.

Eerlijk gezegd namen we een moeilijke taak op ons. Tijdens het vertaalproces hebben we vaak te maken gehad met onverwachte situaties die veel energie vergden. Wij hadden niet helemaal voorzien hoeveel tijd nodig was voor het onderzoek van realia en terminologie, maar wij waren ons bewust van de verantwoordelijkheid die wij ten opzichte van de kijkers hadden.  Aan de andere kant hebben we zoveel meer geleerd dan alleen ondertitelen. Mantra’s, zoölogische terminologie, psychologie, Bhutaanse muziekinstrumenten, politieke uitdrukkingen en medisch jargon: dit en nog veel meer hielp ons niet alleen meer kennis te vergaren, maar ook ruimdenkend en nieuwsgierig te worden. In veel gevallen vereiste het ondertitelingsproces overleg met deskundigen op verschillende wetenschappelijke gebieden, eindeloos onderzoek op internet, en ging het gepaard met de strijd om lange Slowaakse woorden op het scherm te laten passen, een adequate overdracht van emotionele expressie tot zelfs de vertaling en het opnieuw rijmen van liedjes.

Bovendien moesten wij bij het ondertitelen alle eisen en parameters in acht nemen, soms allerlei technische problemen uit de weg ruimen, en dus de kennis die wij reeds tijdens gespecialiseerde seminars hadden opgedaan, in de praktijk brengen. Het vertaalproces, redigeren, proeflezen en de daaropvolgende wijzigingen waren niet langer een simulatie, maar een echt project waarvoor wij de verantwoordelijkheid droegen. Het was een ervaring die wij nog lang zullen onthouden en die ons er alleen maar van heeft overtuigd dat het werk van een ondertitelaar uitdagend en creatief is, maar nooit een saai beroep. De onderwerpen die we moesten behandelen, hebben ons vaak aan het denken gezet en ons ertoe aangezet oplossingen te bedenken voor verschillende veeleisende situaties. Raadplegingen van een deskundige op het gebied van kerncentrales, dierentuinpersoneel of ichtyologen vertegenwoordigen slechts een klein deel. Wij zijn er zeer trots op dat de vruchten van ons werk ook aan de Slowaakse wetenschap hebben bijgedragen. Dankzij de film Sea of Shadows en overleg met deskundigen van de Slowaakse Academie van Wetenschappen zijn we erin geslaagd een nieuwe term in te voeren in de Slowaakse zoölogische terminologie, meer bepaald de officiële wetenschappelijke term voor de vis totoaba macdonaldi.

Het 21e jaar van het festival was niet alleen buitengewoon omdat het online plaatsvond. Naast de klassieke ondertiteling werden ook drie documentairefilms aangepast voor slechthorende en -ziende kijkers. Hoewel het misschien niet veel lijkt, is het belangrijk te zeggen dat dit de eerste keer was dat een Slowaaks filmfestival een inclusieve aanpak heeft geprobeerd door toegang te bieden via meer dan alleen interlinguale ondertitels. Deze speciale uitzendingen werden voorbereid door het One World Festival in samenwerking met de afdeling Vertaalwetenschap van de CPU Nitra. Dit was een grote uitdaging voor de studenten. Hoewel dit onze eerste praktische poging was om met deze aanpak buiten de schoolomgeving te werken, met de nadruk op SDH, werd de kwaliteit positief onthaald. Bij het maken van ondertitels voor een slechthorend publiek begonnen we ons veel dingen te realiseren die daarvoor niet eens bij ons waren opgekomen. Het leerde ons ontvankelijker en empathischer te zijn en toonde ons hoe belangrijk het is aandacht te besteden aan het goed en gewetensvol uitvoeren van het werk. Deze uitdagende taak heeft ons veel geleerd, niet alleen als vertalers maar ook als mensen. Het tempo van het werk was snel, maar kwaliteit was de hoogste prioriteit. De ondertitels werden gemaakt onder de professionele supervisie van Dr Emília Perez en het creatieve en technische team van de organisatoren van het festival. De samenwerking met het One World Festival bood ons de gelegenheid om onze kennis in de praktijk toe te passen en bracht ons nieuwe ervaringen. Op die manier hebben wij bijgedragen tot een festival dat sociale en mensenrechtenkwesties bevordert en veel intrigerende en relevante vragen oproept. Tot slot waren ook de erkenning door het organisatiecomité van het festival, dat het werk van vertalers en ondertitelaars enthousiast promootte, en het goede gevoel dat wij als vertalers kregen door onze naam te kunnen terugvinden aan het eind van de films en op de website van het festival, een grote beloning. Wij zijn er zekerder van geworden dat wij ondertitelen niet alleen op theoretisch niveau beheersen, maar ook op praktisch niveau. Velen van ons zijn er bovendien achter gekomen dat ondertitelen onze roeping is, en we willen ook na ons afstuderen graag op dit gebied werken.

Van Triëst naar Luxemburg … tijdens een pandemie

Tuesday, July 20th, 2021

Door Jasmine Mazzarello, stagiaire bij Blue Book, voormalig studente in Gespecialiseerd Vertalen en Conferentietolken aan de Universiteit van Triëst (Italië).

(Vertaald vanuit het Engels door Kimberly Casier en gereviseerd door Nicolas Goossens in het kader van Vertaalbureausimulatie, Master of Arts in het Vertalen, Vrije Universiteit Brussel)

2020 is waarschijnlijk niet het beste jaar om af te studeren en op zoek te gaan naar werk. Toen ik in december 2019 afstudeerde aan de universiteit van Triëst, maakte ik me al zorgen over het gebrek aan werkvooruitzichten voor jonge mensen, vooral met een achtergrond in geesteswetenschappen. Hoewel de pandemie de onzekerheid in Europa zeker heeft verergerd, heb ik tot nog toe positieve ervaringen opgedaan. Ik hoop dat deze bemoedigend kunnen zijn voor degenen die hun vertaalstudies afronden en worstelen om hun weg te vinden in deze steeds veranderende omstandigheden.

Ik ben afgestudeerd in Triëst met een Bachelor in Toegepaste Interlinguïstische Communicatie en een Master in Gespecialiseerd Vertalen en Conferentietolken. Tijdens deze periode heb ik specifieke vertaalvaardigheden opgedaan in verschillende sectoren, alsook een sterke taalkundige kennis, waarbij ik mij focuste op het Italiaans (mijn moedertaal) en mijn drie werktalen: Engels, Duits en Frans. Dankzij de structuur van de vertaalcursussen kon ik vanaf het begin met teksten werken die lijken op die van een echte werkomgeving. Bovendien hebben de regelmatige feedback en het groepswerk me geholpen om beter te worden in praktische projecten, na het bestuderen van de theoretische aspecten.

In mijn laatste jaar kreeg ik de kans om deel te nemen aan het Double Degree-project met de Monash University in Melbourne, Australië. Daar heb ik verschillende vaardigheden kunnen perfectioneren. Ik heb in het bijzonder gewerkt aan mijn vermogen om in zeer multiculturele omgevingen te werken. De diversiteit van Melbourne draagt sterk bij tot de vormgeving van de taalkundige diensten die beschikbaar zijn voor de bevolking en voor etnische minderheden, die tegenwoordig in bijna alle openbare diensten gebruik kunnen maken van vertalers en tolken. Het aanbod van de universiteiten kan niet anders dan deze realiteit weerspiegelen met verschillende opleidingen voor gemeenschapstolken (terwijl in Triëst de nadruk eerder ligt op conferentietolken) in de gezondheidszorg en in de juridische sector, met stages en werkaanbiedingen die bij deze opleidingstrajecten passen.

Hoewel Triëst op zijn eigen manier ook een kruispunt voor culturen is en misschien zelfs de meest multiculturele stad van Italië, Melbourne en Triëst waren voor mij de ideale plaatsen om te leren hoe mensen en gemeenschappen met elkaar verbonden kunnen worden, aangezien ik de kans kreeg om twee verschillende systemen te vergelijken en het beste uit elk systeem te halen.

Nadat ik naar Triëst teruggekeerd was om af te studeren, wilde ik mijn vertaalvaardigheden in een Europese context blijven aanscherpen. Ik heb dus gesolliciteerd voor het Blue Bookstage-programma van de Europese Commissie, die mij na selectie de mogelijkheid aanbood om te gaan werken bij de Italiaanse eenheid van het directoraat-generaal Vertaling, gevestigd in Luxemburg.

Het Blue Bookstage-programma, dat ik in juli voltooid heb, was een zeer leerrijke ervaring die mijn opleiding verrijkte en mij in staat heeft gesteld de vaardigheden die ik in Triëst had opgedaan op de proef te stellen.  Ik heb geleerd hoe ik verschillende tekstsoorten moet benaderen, efficiënt onderzoek moet verrichten en vertaalproblemen kan oplossen door mijn keuzes te verantwoorden. Het versterkte ook mijn taal- en digitale vaardigheden, die belangrijk zijn voor vertalers in de 21e eeuw. In de afgelopen maanden ben ik als professional aanzienlijk gegroeid, kreeg ik de verantwoordelijkheid voor vertaalprojecten, leerde ik voortdurend bij door de feedback van collega’s, ontwikkelde ik een detailgerichte aanpak en nam ik een kijkje achter de schermen van het directoraat-generaal Vertaling van de Europese Commissie. Hoewel het maar 5 maanden duurde, heeft mijn deelname aan de grootste vertaaldienst ter wereld mijn verlangen aangewakkerd om taalbarrières te blijven reduceren en bij te dragen aan het Europese project – dat dankzij vertalers en taaldienstverleners alle 24 officiële EU-talen spreekt.

Maar laten we niet vergeten dat er een pandemie gaande is …

De corona-uitbraak had onvermijdelijk gevolgen voor mijn stage bij de Commissie. Door de pandemie kon ik alleen de eerste twee weken op kantoor werken, daarna werd telewerken de norm. Nadat ik een paar collega’s leerde kennen en de belangrijkste instructies voor mijn taken had ontvangen, heb ik vier en een halve maand vanuit mijn gehuurde slaapkamer in Luxemburg gewerkt, wat een ongekende, stressvolle, uitdagende maar opbeurende ervaring bleek te zijn! Verhuizen naar een nieuw land en thuiswerken terwijl er een pandemie gaande is: zo had ik niet verwacht dat mijn EU-stage zou lopen.

Hoe absurd het ook lijkt, was er ook een positief gevolg van mijn stage. Ik heb namelijk de kans gekregen om van binnenuit mee te maken hoe de Commissie heeft gereageerd en vooral hoe het directoraat-generaal Vertaling en mijn eenheid zich aan de crisis hebben aangepast. De teksten die werden vertaald veranderden geleidelijk aan van onderwerp en gingen meer en meer over de pandemie, corona, de economische, sociale en werkgelegenheidsgevolgen en de onmiddellijke behoeften aan digitalisering. Om over dit alles te schrijven, werden nieuwe woorden gebruikt (bijvoorbeeld de naam van de ziekte zelf); de uitdaging bestond erin deze op consistente wijze te vertalen en te gebruiken in de Commissie en in de andere EU-instellingen. Naast het feit dat het buitengewoon interessant was om dit proces te observeren, heb ik de workflow binnen het DG en ook algemene EU-kwesties, zoals de groene en digitale overgangen, beter kunnen leren begrijpen.

Om voor de hand liggende redenen is het geven van enig professioneel advies nu uiterst ingewikkeld geworden. Ik ben er echter van overtuigd dat mijn generatie erin zal slagen de uitdagingen van de crisis in de gezondheidszorg aan te gaan, mede dankzij de EU, en alles in het werk zal stellen om in heel Europa kwaliteitsonderwijs en nieuwe beroepservaring te blijven voorzien. Tijdens een wereldcrisis als deze is het van cruciaal belang de rol te benadrukken van de Unie en van de samenwerking tussen professionals die informatie in de desbetreffende doeltaal op grote schaal beschikbaar maken. Evenzo is een kwaliteitsopleiding voor het verlenen van taaldiensten van cruciaal belang, zoals die wordt aangeboden aan de prestigieuze universiteit van Triëst en aan alle EMT-universiteiten. Net die universiteiten stellen ons in staat verenigd te blijven en zelfs de meest complexe en ongekende uitdagingen aan te gaan, zoals de uitdaging die ons nu voorgeschoteld wordt.

Verbetering van de overgang van het klaslokaal naar de werkplek: het vinden van een middenweg via een stageprogramma

Tuesday, July 20th, 2021

Door dr. Cristina Álvaro Aranda, voormalig student in de MA in Intercultural Communication, Interpreting and Translation in Public Services, Universiteit van Alcalá, Spanje

(Vertaald vanuit het Engels door Alex Anna Dechilly en gereviseerd door Loran Van Eenaeme in het kader van Vertaalbureausimulatie, Master of Arts in het Vertalen, Vrije Universiteit Brussel)

De voltooiing van onze universitaire studies betekent het einde van een fase, maar opent ook deuren die kunnen leiden tot een nieuwe horizon van zorgen en vragen over waar onze professionele carrière ons heen brengt. Heb ik genoeg geleerd tijdens mijn universitaire studie? Ben ik al klaar voor de arbeidsmarkt? Jaren later denk ik vanuit een iets andere invalshoek over deze kwesties na. Met deze vragen word ik niet langer geconfronteerd als pas afgestudeerde student van de Europese Master in Interculturele Communicatie, Tolken en Vertalen in Openbare Diensten (Master CITISP) aan de Universiteit van Alcalá (Spanje), maar als een van de medewerkers ervan. Daarom gaat mijn belangstelling nu uit naar de vraag hoe universiteiten de integratie van studenten in hun toekomstige jobs kunnen vergemakkelijken.

De arbeidsmarkt voor vertalers en tolken in de openbare dienstverlening evolueert mee met de economische, politieke en sociale realiteit waarin zij zich bevindt, wat onvermijdelijk vraagt om veelzijdige en multidisciplinaire professionals met overdraagbare vaardigheden en een groot vermogen om zich aan steeds veranderende contexten aan te passen. Het meest recente bewijs voor deze stelling is te vinden in de COVID-19-gezondheidscrisis, die alle sectoren van onze wereld zoals wij die kennen tot het uiterste heeft gedreven. Universiteiten, als thuishaven van kennis, moeten inspelen op maatschappelijke behoeften. Het ontwerpen van opleidings- en onderwijsprogramma’s moet dus stroken met de eisen en vereisten van de industrie die de toekomstige afgestudeerden in dienst zal nemen, zowel op lokaal als internationaal niveau. De overgang van het klaslokaal naar de werkplek kan echter ingewikkeld zijn als er verschillen bestaan tussen het profiel van de leerlingen bij het verlaten van het klaslokaal en dat van de beroepssector. Een van de eerste manieren waarop studenten met de “echte wereld” in aanraking kunnen komen, is via universitaire stageprogramma’s waar zij de kennis die zij tijdens hun opleiding hebben opgedaan, toepassen op verschillende beroepsactiviteiten.

De CITISP-master van de Universiteit van Alcalá wordt al meer dan tien jaar onderwezen om toekomstige vertalers en tolken op administratief, juridisch, gezondheids- en onderwijsgebied op te leiden, die zullen fungeren als interlinguïstische en interculturele verbindingspersonen tussen openbare dienstverleners en -gebruikers. Om hun opleiding af te ronden, moeten de studenten stage lopen in verschillende centra en instellingen (T&I-bedrijven, NGO’s, universiteiten, ziekenhuizen, rechtbanken, ziekenhuizen of scholen), waar zij de gelegenheid krijgen zich geleidelijk vertrouwd te maken met de interne werking van de gastentiteiten en hun vaardigheden te testen, waarbij zij steeds worden bijgestaan door een mentor die hun activiteit begeleidt. Stages, die een raakvlak tussen universiteit en bedrijfsleven vormen, zijn een ideaal punt om een visie te bevorderen waarin opleiding en arbeidsgeschiktheid elkaar kunnen aanvullen.

In die zin spelen erkende stagecentra een fundamentele rol in de onderwijsfasen. Zij kunnen de universiteiten van informatie voorzien over hun eisen en verwachtingen. Op hun beurt kunnen de universitaire curricula, gestuurd door de voornaamste belanghebbenden, bijgewerkte kennis opnemen in de programma’s voor een bachelor, master of permanente educatie, waardoor de studenten een profiel kunnen ontwikkelen dat aansluit bij de werkcontext. Het onderzoeken van de visie van potentiële werkgevers kan gebeuren door middel van enquêtes en infodagen. Maar met de vooruitgang van de sociale netwerken zou een online platform een betere optie kunnen zijn (of, waarom niet, een Tinder-voor-jobs app?). Elk centrum zou een informatieblad invullen met de basiskenmerken van hun werkactiviteit, de criteria die zij hanteren bij de aanwerving of wat zij in hun werknemers zoeken. Door deze punten duidelijk te definiëren zou de industrie afgestudeerden kunnen verwelkomen die een opleiding hebben genoten die beantwoordt aan realistische beroepskenmerken en -behoeften. Zo vereist de populariteit van het tolken op afstand of de behoefte aan basisbegrip op het gebied van tekst- en beeldbewerking en lay-out in de vertaalsector een specifieke opleiding, die in de masteropleiding CITISP is geïmplementeerd met optie tot aanvullende workshops voor studenten. Natuurlijk zijn universiteiten en werkgevers niet de enige stemmen die moeten worden gehoord. Ongeacht het universitaire programma dragen de studenten van de vorige edities zeer waardevolle lessen met zich mee over de competenties en vaardigheden die zij tijdens hun opleiding in de les hebben opgedaan en die van pas kwamen in hun stages en huidige jobs.

Kortom, stageprogramma’s vormen een belangrijke fase in de overgang van het klaslokaal naar de werkplek waarmee alle studenten onherroepelijk te maken zullen krijgen. Als middenweg tussen theorie en praktijk bevinden wij ons in een “limbo” die benut moet worden om enerzijds realistische en geactualiseerde kennis te integreren in opleidingsprogramma’s die beantwoorden aan het profiel van de werkgevers en anderzijds bekwame en voorbereide studenten op te leiden die weten hoe zij zich een weg moeten banen door de praktische moeilijkheden van de arbeidsmarkt en haar behoeften. Het is onze verantwoordelijkheid om ruimtes te creëren waar alle partijen die betrokken zijn bij het vertalen en tolken (in openbare diensten) gehoord kunnen worden. Werkgevers moeten de tekortkomingen van de studenten die zij ontvangen identificeren, terwijl de universiteiten de studenten niet alleen moeten begeleiden bij hun ervaring, maar ook hun suggesties moeten verwerken om toekomstige edities te verbeteren. De synergie van al deze stemmen zou wel eens precies de manier kunnen zijn om ons werk te verbeteren.

Categories

EMT map 2019-2024

EMT map